Thin privilege, wat is dat?

Vandaag weer een stukje over een serie artikelen die ik op de blog ga plaatsen over allerlei termen en concepten binnenin bodypositivity.

Het zou heel goed kunnen dat je nog nooit van deze term gehoord hebt, en dat is ook helemaal okee. Ik was denk ik al 5 jaar bezig met bodypositivity te ontdekken toen ik het voor de eerste keer zag langskomen.

Het is ook een term die heel veel weerstand oproept, vermoedelijk omdat het woord “privilege” er in zit, en we dat associëren met “oh die mensen hebben het heel gemakkelijk”. Ik wil dus allereerst heel duidelijk zeggen wat thin privilege niet is. Thin privilege betekent niet dat je leven supereasy is als je dun(ner) bent. Het betekent ook niet dat je niet gigantisch in de knoop kan zitten met jezelf en je lijf. In de jaren dat ik dit doe heb ik echt duizenden mensen gesproken, in allerlei maten, en ook als je een slank en (in de ogen van de maatschappij) perfect lijf hebt, kan je ontzettend strugglen met je lijf. Laat dat alsjeblieft heel erg duidelijk zijn, en weet dat als je dit leest en het moeilijk hebt met jezelf, ik dit op geen enkele manier wil teniet doen.

Okee, wat is thin privilege dan wel?

Onze maatschappij is eigenlijk gemaakt voor slanke mensen. Ik kan er geen exacte maat op plakken, maar als je pakweg maat 36 tot 42 hebt, dan gaat je maat op maatschappelijk niveau niet echt problemen opleveren. Superdunne vrouwen (maat 34 en smaller) ondervinden trouwens vaak ook allerlei probemen, dat erken ik ook zeker, maar dat is voor een andere keer dus daar ga ik me voor nu even niet op focussen.

Doordat onze maatschappij gemaakt is voor slanke mensen, levert slank zijn automatisch een bepaald voordeel op. De kans dat je ooit écht hebt moeten nadenken over je maat of dat deze een probleem heeft opgeleverd, is hierdoor redelijk klein. Zo kan je bijvoorbeeld in vrijwel alle winkels terecht, heb je geen issues met passen in stoeltjes, val je overal binnen de gewichtslimiet, zie je in de media mensen wel eens die er ongeveer uitzien zoals jij en zeggen wildvreemden op straat niet dat je elk moment gaat doodvallen. Zelfs al heb je het ontzettend moeilijk met je lijf, dan nog leef je wel in een wereld die eigenlijk niet zo heel veel moeite heeft met je lijf. Dat voordeel dat jouw maat je automatisch oplevert in onze maatschappij, dat is dus thin privilege.

Dat houdt ook in dat je je waarschijnlijk niet of minder bewust bent van de problemen en issues waar dikkere mensen tegenaan lopen, omdat je dat zelf nooit ervaart. Dat gaat niet alleen over de voorbeelden hierboven, over kleding en passen in stoeltjes, maar ook over dieper liggende issues. Zo krijgen dikkere mensen vaak slechtere zorg, worden ze minder betaald en maken ze minder kans om promotie te maken. Heel wat dingen waar je nooit over hebt nagedacht, hebben ook gewichts- of maatlimieten. Wist je bijvoorbeeld dat de gewichtslimiet van een doorsnee fiets in principe ongeveer 120kg is, en dat een glijbaan van een waterpretpark ook een gewichtslimiet heeft, dat veel autogordels niet toereikend zijn vanaf een bepaalde maat en dat bepaalde medische apparatuur en medicatie niet of minder goed werkt vanaf een bepaald gewicht? Ik dus ook niet, tot ik een grotere maat kreeg en daar ineens mee geconfronteerd werd. Dingen waar ik nooit over had moeten nadenken toen ik een kleinere maat had, waren nu ineens een dingetje.

Kortom, als je dikker bent, dan is het een beetje in onze maatschappij alsof je je rechterschoen aanhebt aan je linkervoet. Het gaat wel, maar alles wringt toch een beetje.

En hoe weet je dan of je thin privilege hebt of niet?

Het antwoord is heel makkelijk: je hebt waarschijnlijk sowieso thin privilege. Dat komt omdat het geen zwart-wit concept is. Het is niet iets dat je zomaar hebt of niet hebt. Het is een spectrum, van wit tot zwart, met honderdduizend grijstinten ertussen. Zo heb ik als dikke vrouw absoluut heel wat nadelen tegenover een slankere maat, maar ik heb ook dingen die in onze maatschappij voordeel opleveren. Zo ben ik lang en is mijn gewicht relatief proportioneel verdeeld, heb ik een slanker gezicht en een taille. Dat wordt in onze maatschappij als iets positiefs gezien (het is trouwens ook niet toevallig dat dit allemaal eigenschappen zijn die we associëren met “dunner lijken”) . Als je mijn lichaam zet naast iemand die exact evenveel weegt en exact dezelfde maat heeft, maar die bijvoorbeeld een dikke buik heeft, geen zichtbare taille en een onderkin, dan wordt mijn lichaam (helaas) toch vaak nog als “beter” gezien. Ik geniet in die zin dus een stukje mee van thin privilege hierdoor, want ik lijk dunner dan ik ben. Daar kan ik zelf helemaal niet aan doen, het is ook niet mijn “schuld”, maar ik heb er wel voordeel van. Snap je?

Hoewel het dus een mix van factoren is, speelt je maat bij thin privilege dus zeker een grote rol. Ik neem terug even kleding als voorbeeld (niet omdat dat zo megabelangrijk is, maar omdat dat vaak een makkelijk uit te leggen voorbeeld is). Ik ben een volle maat 52, wat inhoudt dat ik niet zomaar een winkel kan binnenstappen. Veel merken hebben mijn maat zelfs niet (vrouwen die plussize maten dragen hebben gemiddeld 43 keer minder opties dan vrouwen die slanke maten dragen). Maar tegelijkertijd heb ik het voordeel dat ik wel in heel wat plussize merken pas. Veel plussize merken gaan tot maat 54, soms 56. Daarna houdt het voor veel merken ook op. Een plussize vrouw met maat 60 heeft daardoor bijvoorbeeld nog minder opties dan ik heb, en heel veel dingen die voor mij nog wel bestaan bestaan voor haar totaal niet. Probeer maar eens een skibroek te vinden in maat 60 bijvoorbeeld, dat is echt zoveel moeilijker (of zelfs onmogelijk) dan een skibroek vinden in maat 40.

Het is dus mogelijk om zowel de nadelen van thin privilege te ervaren als enkele voordelen, en waarschijnlijk heb jij hier dus ook een mix van. Wat exact de mix is van die twee hangt voor een groot stuk samen met je maat maar ook met andere factoren. Zo spelen je culturele achtergrond, het land waarin je woont, je geslacht, je leeftijd,… ook allemaal mee een rol.

Okee, en waarom zou mij dat iets moeten boeien?

Goh, je moet niks he. Toen ik voor het eerst las over thin privilege werd ik er zelf een beetje opstandig van, maar hoe meer ik er over las en over ging nadenken, hoe beter ik naar m’n eigen lichaam kon kijken én hoe meer begrip ik kon beginnen tonen voor andere lichamen.

Stel, je wil voorstellen om met een groep vriendinnen naar de sauna te gaan. Sta er bijvoorbeeld dan bij stil dat een badjas in een grotere maat vaak niet snel te vinden is, en dat de sauna zelf waarschijnlijk geen badjas kan aanbieden in die maat, want die hebben ze niet. Of je wil in de zomer gezellig een terrasje gaan doen met collega’s. Sta er dan ook eens bij stil dat die stoeltjes met zijarmen heel pijnlijk kunnen zijn voor dikkere mensen, of dat het heel stressy kan zijn om op zo’n flimsy plastic stoeltje te moeten zitten. En voor je kritiek uit op mensen die niet genoeg tweedehands shoppen, moet je misschien ook eens bedenken dat veel van die tweedehands opties gewoonweg niet bestaan in grotere maten. Door je bewust te zijn van je eigen thin privilege hierin, kan je heel veel van deze situaties veel beter nuanceren en een veel toffer mens zijn voor je vollere medemensen.

Zo zijn er dus echt heel veel situaties in je dagelijkse leven waarbij je eens kan nadenken “zijn er mensen voor wie dit moeilijk is, ook al is het niet moeilijk voor mij?“. Als we dat allemaal iets meer zouden doen, iets meer empathie en begrip zouden tonen voor de mensen om ons heen, dan zou de wereld voor iedereen echt een stuk prettiger worden. En da’s best een mooi doel om naar te streven, toch?

Ik denk ook dat dat het verschil duidelijker maakt tussen zelfliefde en bodypositivity (ik schreef er eerder hier ook al een stukje over). Zelfliefde is namelijk supermooi en awesome en heel belangrijk, maar mezelf supergraag zien verandert nul komma nul aan veel van de issues waar ik als dikke vrouw tegenaan loop. Dat is waarom ik niet alleen geïnteresseerd ben in zelfliefde, maar ook in bodypositivity.

Sorry hoor, maar zou het probleem ook niet opgelost zijn als al die dikkerds gewoon wat zouden afvallen?

Dikke mensen zeggen dat ze moeten afvallen? Oh wauw, wat een revolutionair concept, dat heeft nog nooit iemand gezegd. All jokes aside, blijvend afvallen is helemaal niet zo easy als de dieetmaffia je wil doen geloven (daarover een andere keer meer) en dus helemaal geen langetermijnoptie om dit probleem op te lossen. Bovendien vind ik niet dat je je zomaar altijd moet aanpassen aan iets dat in de kern onrechtvaardig is. Bedoel, als een kind gepest wordt om zijn rood haar, pak je dan de pesters aan of kleur je het haar van je kind? Dat dus. Ik droom van een maatschappij waarin we allemaal gelijke rechten en kansen hebben, ongeacht wat voor lichaam we hebben. En dat is best een artikeltje waard.

Heb jij wel eens van thin privilege gehoord?